Đó là yêu cầu hoàn toàn dễ hiểu. Mourinho chưa bao giờ là mẫu HLV chỉ đứng tập chiến thuật rồi chờ CLB đưa người về. Ông muốn tự tay định hình phòng thay đồ, chọn nhân sự phù hợp với triết lý và tạo ra một “hệ sinh thái” mà mình kiểm soát được. Vấn đề là: Real Madrid có nên trao quyền ấy cho Mourinho lần nữa hay không?

Mourinho đặt nền móng cho đế chế Champions League

Nếu nhìn lại giai đoạn đầu tiên của Mourinho tại Bernabéu, rất khó phủ nhận khả năng nhận diện nhân T của ông. Không phải ngẫu nhiên mà nhiều bản hợp đồng dưới thời Mourinho sau này trở thành trụ cột của kỷ nguyên thành công nhất lịch sử hiện đại Real Madrid.

Angel Di Maria là ví dụ tiêu biểu. Khi Mourinho kéo cầu thủ người Argentina từ Benfica về Madrid, anh mới 22 tuổi. Dưới thời Mourinho, Di Maria phát triển thành một trong những cầu thủ bùng nổ nhất châu Âu, trước khi đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong chức vô địch Champions League 2014.

Mesut Ozil cũng là một thương vụ thành công lớn. Chỉ với 18 triệu euro, Real sở hữu một trong những số 10 sáng tạo hay nhất thế giới thời điểm đó. Sami Khedira thì mang đến chất thép và cường độ cho tuyến giữa, thứ Mourinho luôn ưu tiên trong bóng đá của mình.

Nhưng nếu phải chọn ra di sản lớn nhất, đó phải là Raphael Varane và Luka Modric.

Varane đến Madrid khi còn là một trung vệ trẻ ít tên tuổi ở Ligue 1. Mourinho nhìn thấy tiềm năng của anh trước phần còn lại của châu Âu. Sau này, Varane trở thành mảnh ghép không thể thiếu trong giai đoạn Real Madrid thống trị Champions League.

Còn Modric từng bị truyền thông Tây Ban Nha đánh giá là “bản hợp đồng tệ nhất La Liga” chỉ sau vài tháng đầu tiên. Mourinho vẫn kiên nhẫn với tiền vệ người Croatia. Phần còn lại đã trở thành lịch sử. Modric không chỉ là một ngôi sao, mà là một trong những tiền vệ vĩ đại nhất lịch sử CLB.

Nói cách khác, Mourinho không đơn thuần mua cầu thủ cho hiện tại. Một phần nền móng của đế chế Champions League sau này thực sự được xây dựng từ nhiệm kỳ của ông.

Mourinho không miễn nhiễm với sai lầm

Vấn đề nằm ở chỗ: Mourinho chưa bao giờ là người hoàn hảo trên thị trường chuyển nhượng.

Nuri Sahin được đưa về như một tiền vệ đầy triển vọng sau mùa giải bùng nổ tại Dortmund, nhưng nhanh chóng thất bại ở Bernabéu. Hamit Altintop gần như không để lại dấu ấn nào. Pedro Leon trở thành biểu tượng cho những mâu thuẫn quyền lực giữa Mourinho với cầu thủ không nằm trong “vòng tròn thân tín”.

Ngay cả Fabio Coentrao - một thương vụ Mourinho rất quyết tâm theo đuổi - cũng gây tranh cãi suốt nhiều năm vì mức giá quá cao so với đóng góp thực tế.

Điều này cho thấy một nghịch lý quen thuộc của Mourinho: khi ông nhìn đúng, kết quả có thể tạo ra cả một chu kỳ thành công. Nhưng khi nhìn sai, cái giá cũng rất lớn, đặc biệt trong môi trường khắc nghiệt như Real Madrid.

Rủi ro “vây cánh” trong phòng thay đồ

Điều Florentino Perez phải cân nhắc không chỉ nằm ở chuyên môn.

Trong nhiệm kỳ đầu tiên, Mourinho từng tạo ra một nhóm cầu thủ có ảnh hưởng rất lớn trong phòng thay đồ gồm Cristiano Ronaldo, Pepe, Ricardo Carvalho hay Fabio Coentrao. Phần lớn đều là người Bồ Đào Nha hoặc có mối liên hệ chặt chẽ với Jorge Mendes, siêu cò thân thiết của Mourinho.

Đó vừa là điểm mạnh, vừa là rủi ro.

Điểm mạnh nằm ở việc Mourinho luôn muốn xây dựng một “hạt nhân quyền lực” tuyệt đối trung thành với mình. Những đội bóng thành công nhất của ông tại Porto, Chelsea hay Inter đều có cấu trúc tương tự.

Nhưng ở Real Madrid, nơi phòng thay đồ vốn đầy những cái tôi khổng lồ, việc hình thành các nhóm lợi ích luôn tiềm ẩn nguy cơ chia rẽ nội bộ. Chính giai đoạn cuối nhiệm kỳ đầu tiên của Mourinho đã cho thấy điều đó, khi mâu thuẫn với Iker Casillas, Sergio Ramos và một bộ phận cầu thủ Tây Ban Nha khiến nội bộ Bernabéu rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài.

Nếu Mourinho trở lại và tiếp tục muốn xây dựng “vây cánh” bằng các học trò cũ, cầu thủ đồng hương hay những cái tên cùng hệ sinh thái người đại diện, Real Madrid sẽ phải cực kỳ thận trọng. Bởi trong bóng đá hiện đại, quyền lực phòng thay đồ đôi khi còn nguy hiểm hơn cả những sai lầm chiến thuật.

Trao quyền cho Mourinho, nhưng không phải toàn quyền

Real Madrid hiện tại không còn là đội bóng hỗn loạn như năm 2010. Họ có cấu trúc chuyển nhượng ổn định, hệ thống tuyển trạch hiện đại và chính sách trẻ hóa rõ ràng với Jude Bellingham, Arda Guler, Camavinga hay Tchouameni.

Đó là lý do Florentino Perez khó có thể trao toàn bộ quyền lực chuyển nhượng cho Mourinho như trước đây.

Tuy nhiên, cũng sẽ là sai lầm nếu bỏ qua hoàn toàn tiếng nói của ông. Mourinho vẫn sở hữu một phẩm chất hiếm có: khả năng nhận diện những cầu thủ có “DNA chiến thắng”. Varane, Di Maria hay Modric là minh chứng rõ ràng nhất.

Có lẽ phương án hợp lý nhất với Real Madrid là trao cho Mourinho ảnh hưởng lớn về chuyên môn, nhưng giữ quyền kiểm soát cuối cùng ở cấp lãnh đạo CLB. Bernabéu cần chất thép và cá tính của Mourinho, nhưng cũng cần một cơ chế đủ mạnh để tránh việc đội bóng bị kéo quá sâu vào hệ sinh thái quyền lực của riêng ông.