Trên sân Bilino Polje rạng sáng 1/4, thầy trò HLV Gennaro Gattuso đã chiến đấu đến giới hạn, nhưng vẫn gục ngã theo kịch bản quen thuộc. Sau 120 phút hòa 1-1, Italia sụp đổ trên loạt sút luân lưu với tỷ số 1-4, khi Pio Esposito và Bryan Cristante lần lượt đá hỏng. Một cái kết nghiệt ngã, nhưng không còn bất ngờ với những ai theo dõi hành trình sa sút của đội bóng áo thiên thanh suốt gần một thập kỷ qua.

Italia khởi đầu không tệ. Moise Kean tiếp tục cái duyên ghi bàn khi mở tỷ số từ sớm, giúp đội khách nắm lợi thế. Nhưng bước ngoặt đến ngay trước giờ nghỉ, khi Alessandro Bastoni nhận thẻ đỏ trực tiếp sau pha phạm lỗi với đối thủ. Chơi thiếu người, Italia buộc phải lùi sâu và chống đỡ trong phần lớn thời gian còn lại.

Trong thế trận đó, Gianluigi Donnarumma đã có một ngày làm việc không thể vất vả hơn. Thủ thành số một của Azzurri thực hiện tới 9 pha cứu thua, liên tục từ chối các cơ hội nguy hiểm của Bosnia. Tuy nhiên, anh cũng không thể đứng vững mãi. Phút 79, từ một tình huống phạt góc, Edin Dzeko đánh đầu buộc Donnarumma cản phá, nhưng Haris Tabakovic có mặt đúng lúc để đá bồi gỡ hòa 1-1.

30 phút hiệp phụ trôi qua trong bế tắc. Italia phòng ngự kiên cường, nhưng không còn đủ sức phản kháng. Và rồi trên chấm 11m, Bosnia lạnh lùng kết liễu trận đấu qua đó giành vé dự World Cup lần thứ hai trong lịch sử, sau kỳ tích năm 2014.

Thất bại ấy kéo theo một hệ lụy nặng nề khi Italia chính thức trở thành đội tuyển có thứ hạng FIFA cao nhất (hạng 12) không thể góp mặt tại World Cup 2026.

Đáng nói, đây không phải cú sảy chân nhất thời. Từ sau chức vô địch năm 2006, hành trình World Cup của Italia là chuỗi ngày trượt dài. Họ bị loại từ vòng bảng năm 2010 và 2014, rồi liên tiếp gục ngã ở play-off các năm 2018, 2022 và giờ là 2026. Một sự sa sút khó tin với đội tuyển từng 4 lần lên đỉnh thế giới.

Nghịch lý ở chỗ, giữa chuỗi thất vọng đó, Italia vẫn từng vô địch EURO 2020. Nhưng vinh quang châu Âu không thể che lấp thực tế rằng họ đã đánh mất bản sắc và sự ổn định ở sân chơi lớn nhất hành tinh.

World Cup giờ đây tiếp tục là giấc mơ xa xỉ với người Italia. Lần gần nhất họ xuất hiện đã từ năm 2014, giải đấu mà thất bại trước Uruguay và scandal “cắn người” của Luis Suarez trở thành ký ức cuối cùng.

Với Gattuso và các học trò, cánh cửa tiếp theo chỉ mở ra vào năm 2030. Nhưng câu hỏi lớn hơn là bao giờ Azzurri mới thực sự thức tỉnh để trở lại đúng vị thế của một ông lớn? Hiện tại, tất cả những gì họ để lại chỉ là nỗi tiếc nuối… và một kỷ lục buồn khó nuốt trôi.