Khi niềm vui thăng hạng biến thành cơn ác mộng

Derby giành quyền lên chơi ở Premier League sau chiến thắng ở vòng play-off Championship, nhưng ngay từ đầu, mọi dấu hiệu đều cho thấy đội bóng không đủ sức cạnh tranh ở hạng đấu cao nhất. 

Những tân binh như Robert Earnshaw, Kenny Miller, Claude Davis, Andy Griffin hay Andy Todd chỉ là những cái tên làng nhàng, thiếu kinh nghiệm và không đủ đẳng cấp để thi đấu ở Premier League.

Todd thừa nhận: “Ngay từ giai đoạn chuẩn bị, tôi cảm thấy chúng tôi không đủ mạnh. Lúc đó, ai cũng nghĩ: thôi thì không có gì để mất, cứ cố gắng. Nhưng sự thật là chúng tôi đã buông xuôi. Quá nhiều người ném khăn đầu hàng”.

Khởi đầu tưởng như đầy hứa hẹn khi Derby hòa Portsmouth 2-2 ở vòng mở màn, nhưng đó chỉ là ảo giác ngắn ngủi. Họ thua liền 4 trận, trong đó có thất bại 0-4 trước Tottenham và 0-6 trước Liverpool. Chelsea, West Ham và Aston Villa sau đó cũng thay nhau “hủy diệt” đội bóng của HLV Billy Davies.

Griffin nhớ lại: “Sau trận hòa Portsmouth, Billy Davies nói có lẽ Premier League không đáng sợ như ta nghĩ. Nhưng chỉ vài tuần sau, chúng tôi hiểu mình đã nhầm to”.

Cầu thủ Derby không hề bị suy giảm về tinh thần khi họ vẫn chơi cricket trong phòng thay đồ và vẫn cười đùa. Nhưng tất cả hiểu rằng họ không đủ chất lượng để “sống sót” tại Premier League.

Paul Jewell và nhiệm vụ “bất khả thi”

Đến tháng 11, Paul Jewell thay Billy Davies ngồi ghế nóng, trong bối cảnh Derby đã gần như chắc chắn xuống hạng. Jewell từng nổi tiếng là “chuyên gia trụ hạng” khi giúp Bradford và Wigan sống sót, nhưng lần này, ông biết mình đang bước vào một canh bạc tuyệt vọng.

“Trên đường đến gặp ban lãnh đạo Derby, David Moyes (HLV Everton) gọi cho tôi và nói: ‘Nếu là tôi, tôi sẽ không nhận. Chúng tôi vừa gặp họ, và tôi không nghĩ Derby sẽ thắng thêm trận nào mùa này’. Tôi chỉ cười nhưng không ngờ ông ấy đúng”.

Ngay buổi tập đầu tiên, Jewell biết mình gặp rắc rối. “Tôi kéo Gary Teale lại và hỏi: ‘Đây là đội hình thật à?’. Cậu ấy đáp: ‘Anh sắp phải làm việc cật lực đấy’. Và đúng như vậy”, Jewell nhớ lại.

Dù sân tập hiện đại, cơ sở vật chất tuyệt vời, bầu không khí ở đội lại u ám. Cầu thủ ăn riêng lẻ, tinh thần rệu rã. Jewell ví von: “Đối thủ gặp chúng tôi chẳng khác nào Tyson Fury đấu với hạng ruồi, hay Lewis Hamilton đua với xe ba bánh Robin Reliant”.

Khi niềm tin cạn kiệt

Sau chiến thắng duy nhất trước Newcastle hồi tháng 9, Derby chỉ giành thêm vài điểm ít ỏi. Đến Giáng sinh, họ mới có 6 điểm. Những trận hòa tưởng như có thể tạo bước ngoặt, như dẫn 2-1 trước Newcastle rồi bị Mark Viduka gỡ phút cuối, hay trận gặp Liverpool khi Gerrard ghi bàn ở giây cuối, chỉ khiến tinh thần đội thêm nặng nề. 

Jewell nhớ lại: “Nếu chúng tôi giữ được kết quả trong vài trận đó, có lẽ mọi chuyện đã khác. Nhưng bóng đá không có chữ ‘nếu’”.

Khi kỳ chuyển nhượng tháng 1 mở cửa, Jewell quyết định đấu tranh đến cùng. Ông mang về hàng loạt tân binh như Robbie Savage, Laurent Robert, Emiliano Villa, những cái tên từng nổi bật, nhưng đã qua thời đỉnh cao. Sau này, Jewell thừa nhận đó là sai lầm lớn nhất trong sự nghiệp.

“Ban lãnh đạo nói thẳng rằng chúng tôi sẽ xuống hạng, nhưng tôi không muốn chấp nhận. Tôi chi tiền, mua 7–8 cầu thủ để chứng minh chúng tôi vẫn chiến đấu. Lẽ ra tôi nên giữ tiền cho mùa sau để làm lại. Khi mùa giải kết thúc, tôi từng hứa sẽ đưa Derby trở lại Premier League ngay lập tức. Nhưng đó là lời hứa ngu ngốc, nói bằng cảm xúc chứ không bằng lý trí”.

Todd, khi ấy đã là một cầu thủ dày dạn, cũng cảm nhận được mọi thứ không thể cứu vãn: “Paul không sai khi cố thử, nhưng căn bệnh đã ăn sâu. Dù ông ấy muốn thanh lọc đội hình vào mùa hè, tinh thần toàn đội khi đó đã vỡ vụn”.

Kết cục buồn và di chứng kéo dài

Derby kết thúc mùa giải 2007/08 với thành tích tệ nhất lịch sử Premier League: chỉ 1 thắng, 8 hòa, 29 thua, hiệu số –69. Họ xuống hạng từ tháng 3, sớm hơn bất kỳ đội bóng nào từng có. 

Đó không chỉ là thất bại của một tập thể, mà còn là bài học cay đắng về khoảng cách khổng lồ giữa Championship và Premier League. Derby County của mùa giải ấy trở thành biểu tượng cho sự sụp đổ toàn diện – từ chiến thuật, tinh thần cho đến niềm tin.

Gần hai thập kỷ trôi qua, người hâm mộ vẫn nhớ về mùa bóng đó như một vết nhơ lịch sử. Nhưng cũng từ tro tàn ấy, Derby đã từng bước gây dựng lại bản sắc, với hy vọng rằng không đội bóng nào phải trải qua những ngày đen tối như năm 2007/08 nữa.

Sự nghiệp của Jewell cũng tan tành
Paul Jewell vẫn gắn bó với Derby đến cuối năm 2008 trước khi từ chức. 3 năm sau, ông dẫn dắt Ipswich Town nhưng cũng sớm ra đi. Jewell sau này làm trợ lý ở West Brom và Oldham, rồi trở thành giám đốc bóng đá tại Swindon Town. Khi nhìn lại, ông thừa nhận: “Tôi có hối tiếc khi tới Derby không ư? Dĩ nhiên là có. Mọi thứ ở đó quá tồi tệ, và tôi cũng không thể thay đổi được gì. Sự nghiệp của tôi đã tan tành sau khi tới Derby County”.