Arsenal đang dẫn đầu Premier League, nhưng họ cũng dẫn đầu luôn danh sách những đội bóng bị chỉ trích nhiều nhất về cách vận hành lối chơi. "Pháo thủ" không phải là ngoại lệ duy nhất, và cái nhìn vào một thống kê chuyền bóng cụ thể sẽ chỉ ra toàn bộ giải đấu đã thay đổi ra sao trong 10 năm qua.

Nếu chúng ta xem xét các phép đo về chuyền bóng tại Premier League mùa này so với một thập kỷ trước, sẽ rất thú vị khi thấy không chỉ những cầu thủ nào tham gia vào lối chơi nhiều nhất, mà còn cả vị trí họ đảm nhiệm.

Trở lại mùa giải 2015/16, 4 trong số 6 cầu thủ chuyền bóng nhiều nhất là các tiền vệ, trong đó Cesc Fabregas dẫn đầu với 2.829 đường chuyền thành công. Xếp sau là 3 tiền vệ trung tâm khác gồm Andrew Surman (2.287), Mesut Ozil (2.276) và Aaron Ramsey (2.154). Phải đến vị trí thứ 5, danh sách mới xuất hiện một cầu thủ không phải tiền vệ trung tâm.

Hãy so sánh điều đó với mùa này: Một sự đảo ngược hoàn toàn. Cả 4 vị trí dẫn đầu đều được chiếm giữ bởi các trung vệ, và Elliot Anderson (1.900) là tiền vệ duy nhất dẫn đầu nhưng chỉ đứng ở vị trí thứ năm. Trong số đó, Virgil van Dijk của Liverpool (2.205) là người đứng đầu danh sách.

Có lẽ thật dễ dàng để coi đây chỉ là một sự trùng hợp, nhưng điều này thực sự gợi ý về một sự thay đổi trong việc bóng đá đang được triển khai ở đâu trên sân và triển khai như thế nào.

Bạn có thể tóm gọn rằng: Không gian chơi bóng chủ động trên sân đã bị nén lại đến mức các trung vệ hiện đang hoạt động ở những khu vực mà trước đây vốn dành cho các tiền vệ. Đây có khả năng là hệ quả của việc các đội bóng chủ động lùi sâu đội hình và "mời gọi" đối phương gây áp lực lên mình.

Dữ liệu cũng cho thấy kiểu cầu thủ được ví như "máy đếm nhịp" ở tuyến giữa – vốn rất phổ biến trong những năm 2010 mà tiêu biểu là ĐT Tây Ban Nha – phần lớn đã bị loại bỏ khỏi Premier League hiện đại.

Cesc Fabregas đạt trung bình 0,98 đường chuyền mỗi phút thi đấu vào mùa 2015/16. Trong khi đó, Declan Rice – người chuyền bóng nhiều nhất tại CLB đang đứng đầu bảng (giống vị thế của Fabregas năm xưa) – chỉ thực hiện 0,69 đường chuyền mỗi phút.

Bạn có thể lập luận rằng Fabregas là một trường hợp ngoại lệ, nhưng cả Mesut Ozil (0,74) và Aaron Ramsey (0,82) đều có số đường chuyền trung bình mỗi phút cao hơn Rice mùa này. Ngay cả người chuyền bóng nhiều nhất giải đấu hiện tại là Van Dijk cũng chỉ đạt mức 0,84.

Không chỉ có những đường chuyền mới chỉ ra điều này. Cầu thủ có nhiều lần chạm bóng nhất giải đấu tính đến thời điểm này của mùa giải là Elliot Anderson – người có thể coi là một trường hợp đặc biệt khi là một cầu thủ T năng trong một đội bóng đang đua trụ hạng – nhưng xếp sau anh, 4 cái tên tiếp theo đều là các trung vệ.

Một lần nữa, hãy so sánh với mùa 2015/16: 4 cầu thủ dẫn đầu đều là tiền vệ. Mùa đó, Fabregas chạm bóng 3.395 lần, đạt trung bình 1,17 lần chạm mỗi phút. Van Dijk hiện đạt 0,99, còn Rice là 0,9. Dominik Szoboszlai cao hơn với 0,94, nhưng con số của anh bị tác động bởi việc thường xuyên phải lùi về hỗ trợ phòng ngự.

Tất cả chúng ta đều thấy các thống kê về việc có bao nhiêu bàn thắng đến từ các tình huống cố định mùa này. Mặc dù rõ ràng là có sự chú trọng vào chúng nhiều hơn trước, nhưng chúng ta không thể chỉ đổ lỗi cho các chiến thuật tiêu cực của các HLV.

Thay vào đó, có lẽ chúng ta nên nhận ra rằng việc ghi bàn từ các tình huống bóng sống đang ngày càng trở nên khó khăn hơn, khi các đội bóng hiện nay được thiết lập hệ thống phòng ngự tốt hơn nhiều so với một thập kỷ trước. Việc các trung vệ tham gia sâu vào lối chơi như hiện tại chính là minh chứng rõ nhất cho điều đó.